Việc phát hiện, xử lý kịp thời các sai phạm không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước mà còn tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp bền vững, bảo đảm mọi dự án được triển khai đúng quy định của pháp luật.

Nhiều doanh nghiệp vi phạm

Giấy phép xây dựng là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước kiểm soát hoạt động đầu tư xây dựng, bảo đảm công trình được triển khai đúng quy hoạch và các quy chuẩn kỹ thuật.

Tuy nhiên, qua thanh tra, kiểm tra, cơ quan chức năng vẫn phát hiện một số doanh nghiệp thi công khi chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý theo quy định.

Điển hình là qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Hòa An, trụ sở chính tại Hà Nội thi công công trình thuộc dự án Nhà máy nhựa công nghiệp Quốc Triệu tại Khu công nghiệp Thuận Thành 3 khi chưa được cấp giấy phép xây dựng theo quy định.

Căn cứ theo quy định của pháp luật, ngày 25/5 vừa qua, Sở Xây dựng xử phạt doanh nghiệp 130 triệu đồng, đồng thời yêu cầu dừng thi công. Trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày ban hành quyết định xử phạt, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Hòa An phải hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trước khi tiếp tục triển khai dự án.

Trước đó, ngày 4/5, Sở Xây dựng đã ban hành quyết định xử phạt hành chính Công ty cổ phần ECO Việt Nam (Khu công nghiệp Thuận Thành 3) số tiền 130 triệu đồng đối với vi phạm tự ý triển khai dự án Nhà máy sản xuất cơ khí phụ trợ ECO khi chưa hoàn tất thủ tục pháp lý bắt buộc.

Theo quy định, do lĩnh vực hoạt động đặc thù (sản xuất bao bì kim loại, lõi động cơ, ống thép máy hút bụi và linh kiện cơ khí ô tô, xe máy), dự án này bắt buộc phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công. Hiện tại, chủ đầu tư đã bị yêu cầu dừng mọi hoạt động thi công và có tối đa 90 ngày để hoàn thành hồ sơ xin cấp phép.

Đây là những vi phạm điển hình liên quan đến việc không tuân thủ quy định về cấp phép xây dựng. Ngoài hai đơn vị trên, nhiều doanh nghiệp khác cũng bị xử phạt ở mức 130 triệu đồng/doanh nghiệp do tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng như các công ty trách nhiệm hữu hạn: Better Resin Chi nhánh Bắc Ninh, Khu công nghiệp Đại Đồng - Hoàn Sơn; MPT Solution (Việt Nam), Khu công nghiệp Quế Võ.

Một số doanh nghiệp khác còn xây dựng công trình sai giấy phép như: Công ty trách nhiệm hữu hạn Điện tử Tenyo Việt Nam, Khu công nghiệp Thuận Thành 3; Công ty cổ phần Cầu Sen Lục Nam, xã Lục Nam...

Quan tâm hậu kiểm

Cùng với việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, công tác theo dõi, đôn đốc và giám sát việc khắc phục hậu quả đang được Sở Xây dựng đặc biệt quan tâm. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm các quyết định xử phạt được thực hiện đầy đủ, đồng thời buộc các chủ đầu tư công trình vi phạm thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Theo cơ quan chuyên môn, mục tiêu của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và xử lý vi phạm mà còn hướng tới việc phòng ngừa các sai phạm tái diễn, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của các chủ đầu tư. Bởi nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những vi phạm trong hoạt động đầu tư xây dựng có thể ảnh hưởng đến việc thực hiện quy hoạch, chất lượng công trình, công tác phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường cũng như hiệu quả sử dụng đất.

Đối với các trường hợp xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng nhưng đủ điều kiện được xem xét cấp phép, các quyết định xử phạt đều áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại Nghị định số 16/2022/NĐ-CP ngày 28/1/2022 của Chính phủ.

Theo đó, doanh nghiệp phải dừng thi công công trình và trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày ban hành quyết định xử phạt, phải hoàn thiện hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng. Quy định này vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp khắc phục những thiếu sót về thủ tục pháp lý, bảo đảm dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định trước khi tiếp tục triển khai.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp sau khi bị xử phạt đã chủ động phối hợp với cơ quan chức năng để thực hiện các biện pháp khắc phục. Trong đó, Công ty cổ phần Cầu Sen Lục Nam là một trong những đơn vị nghiêm túc chấp hành các yêu cầu của cơ quan quản lý sau khi bị xử phạt do xây dựng sai nội dung giấy phép tại dự án Nhà máy may Cầu Sen.

Theo đại diện lãnh đạo doanh nghiệp này, ngay sau khi nhận quyết định xử phạt, trong tháng 4 năm nay, Công ty đã rà soát lại toàn bộ hồ sơ pháp lý của dự án, hoàn thiện thủ tục trình cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh giấy phép theo quy định.

Hay như Công ty trách nhiệm hữu hạn Logistics quốc tế Bắc Giang, phường Tiền Phong sau khi bị xử phạt 70 triệu đồng trong tháng 1/2026 do vi phạm trong lĩnh vực xây dựng, đơn vị này đã khẩn trương hoàn thiện việc lập, trình thẩm định cấp có thẩm quyền phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình theo đúng quy trình của pháp luật.

Theo ông Nguyễn Xuân Đoàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cùng với việc đẩy mạnh thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp, công tác quản lý trật tự xây dựng luôn được tỉnh quan tâm nhằm bảo đảm các dự án được triển khai đúng pháp luật. Sở Xây dựng phối hợp với Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh và các địa phương tăng cường thanh tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử phạt những trường hợp vi phạm; theo dõi chặt chẽ quá trình khắc phục hậu quả sau xử phạt.

Việc kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm đi đôi với tăng cường hậu kiểm, giám sát quá trình khắc phục đang góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng. Đây cũng là giải pháp quan trọng để bảo đảm các dự án được triển khai đúng quy định, tạo môi trường đầu tư ổn định, nâng cao tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động xây dựng và tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp bền vững của tỉnh.