Thói quen từ những việc làm nhỏ

Tại phường Tân Tiến, trong buổi phát động ra quân tổng vệ sinh môi trường đầu năm 2026, gần 100 cán bộ, hội viên phụ nữ cùng nhau thu gom rác thải, làm sạch các tuyến đường dân cư. Theo chia sẻ của cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ phường, việc ra quân được duy trì định kỳ nhằm hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh môi trường ngay từ những việc nhỏ. Mới đây, công trình "Đường cờ Tổ quốc" tại tuyến đường tổ dân phố Trước - An Bình và đê Tả Thương đã hoàn thành. Hơn 150 lá cờ được treo trên chiều dài 2km vừa tạo điểm nhấn cảnh quan đồng thời nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh, trật tự đô thị.

Không dừng lại ở khu dân cư, việc gắn bảo vệ môi trường với giáo dục và hoạt động xã hội đang tạo ra những chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành vi. Tại Trường Trung học cơ sở Hương Gián, mô hình "Đổi rác tái chế lấy cây xanh” do Đoàn Thanh niên phường Tân Tiến phối hợp tổ chức nhận được sự hưởng ứng tích cực của học sinh. Chỉ trong một buổi sáng, hàng trăm kilôgam giấy, bìa, chai nhựa, lon kim loại đã được học sinh thu gom, phân loại và đổi lấy cây xanh cho lớp học, hình thành thói quen bảo vệ môi trường ngay từ lứa tuổi học trò.

Đặc biệt, tại nhiều địa phương, thông qua hoạt động thu gom rác, các hội, đoàn thể đã có những việc làm nhân văn, gắn kết cộng đồng. Ở thôn Hạ, xã Tân Yên, các chị em phụ nữ "gom Tết" bằng cách thu gom chai nhựa, giấy vụn. Số tiền nhỏ từ việc bán phế liệu trở thành những món quà động viên kịp thời đến với các hội viên phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Tương tự, tại xã Nhã Nam, nguồn quỹ từ hoạt động thu gom rác tái chế của 61 chi hội phụ nữ đã mang về gần 97 triệu đồng để trao tặng 205 suất quà Tết. Từ những vật dụng bỏ đi, thông qua ý thức thu gom và sự sẻ chia đã hóa thành những món quà ấm áp nghĩa tình.

Nền tảng từ sự đồng thuận

Thực tiễn cho thấy, để các mô hình bảo vệ môi trường từ cơ sở không mang tính đơn lẻ, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị đóng vai trò quan trọng. Thông qua các phong trào "Ngày Chủ nhật xanh”, "Mỗi cơ sở Hội, một công trình xanh”, "Xây dựng gia đình 5 có, 3 sạch”..., đội ngũ đoàn viên, thanh niên, hội viên phụ nữ, cựu chiến binh trên địa bàn tỉnh đã phát huy tinh thần xung kích, tham gia dọn dẹp vệ sinh khu dân cư, xóa các điểm tồn đọng rác thải, bóc gỡ quảng cáo, rao vặt trái phép và chỉnh trang các không gian công cộng.

Người dân phường Hạp Lĩnh chung tay dọn vệ sinh môi trường tại khu dân cư.

Tại một số địa phương, việc cán bộ, đảng viên trực tiếp tham gia cùng người dân trong các đợt ra quân vệ sinh môi trường đã tạo hiệu ứng tích cực, giúp các hoạt động bảo vệ môi trường đi vào thực chất, không hình thức. Ở phường Hạp Lĩnh, đợt ra quân tổng vệ sinh môi trường dịp Tết được tổ chức với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, tạo sự đồng thuận, thay vì chỉ dừng lại ở việc vận động bằng văn bản hay khẩu hiệu.

Cùng với đó, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp đã góp thêm nguồn lực quan trọng. Như tại xã Tiên Du, chiến dịch bảo vệ môi trường có sự chung tay của Công ty TERMO Việt Nam, không chỉ giúp công việc hiệu quả hơn mà còn lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội trong sản xuất, kinh doanh.

Trao đổi về định hướng, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định hiệu quả bền vững của công tác bảo vệ môi trường phụ thuộc rất lớn vào ý thức tự giác của người dân. Thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đoàn thể để đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích và nhân rộng các mô hình tự quản, những cách làm hiệu quả xuất phát từ chính cơ sở.

Từ thực tiễn các mô hình đã triển khai, có thể thấy bảo vệ môi trường cần được tiếp cận theo hướng lâu dài, lấy ý thức cộng đồng làm trung tâm, trở thành một phần nếp sống thường nhật thì mỗi con đường sạch đẹp, mỗi cây xanh vươn lên, mỗi món quà nhỏ từ rác tái chế… tạo nền tảng vững chắc để Bắc Ninh tiếp tục xây dựng quê hương ngày càng xanh - sạch - đẹp, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.