Phương pháp giải quyết việc làm hiệu quả

Xuất khẩu lao động tại chỗ là hình thức người lao động được tuyển dụng vào làm việc cho các doanh nghiệp nước ngoài hoạt động ngay trên đất nước của người lao động. Thông qua xuất khẩu lao động tại chỗ, người lao động Việt Nam được làm việc ngay tại quê hương mình với môi trường quốc tế, đồng thời khắc phục được những bất cập của xuất khẩu lao động trực tiếp như: Chi phí cho công ty môi giới lao động; chi phí di chuyển, ăn ở nơi xứ người; khác biệt về khí hậu, văn hóa…

Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hiện có gần 2.300 doanh nghiệp FDI. Số lao động tại các doanh nghiệp này chiếm phần lớn trong số hơn 550 nghìn lao động đang làm việc ở các khu công nghiệp của tỉnh. Nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu như Samsung Display, Amkor Technology, Goertek, Samsung Electronics... giải quyết việc làm cho số lượng lớn lao động phổ thông về lĩnh vực lắp ráp. Đồng thời, còn tuyển dụng nhiều kỹ sư, chuyên gia quản lý dây chuyền.

Anh Đặng Văn Dũng (sinh năm 2003, ở xã Tân Chi) từng học Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh, Khoa Điện tử công nghiệp, tốt nghiệp tháng 4/2025. Ngay sau khi ra trường, anh Dũng dự thi và trúng tuyển vào làm tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Samsung Display (Khu công nghiệp Yên Phong) tại vị trí kỹ thuật viên kiểm tra chất lượng của hàng hóa. Tại đây, anh Dũng được làm đúng chuyên ngành đào tạo với thu nhập hơn 8 triệu đồng/tháng và được hưởng một số chính sách ưu đã khác về ăn ca, xe đưa đón…

Ngay sau khi tốt nghiệp Khoa Điện - Điện tử của Trường Cao đẳng Công nghệ Việt - Hàn, anh Vũ Quang Huy (sinh năm 1998, ở phường Bắc Giang) tìm được việc làm phù hợp chuyên ngành đào tạo tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Canon (Khu công nghiệp Quế Võ). Cùng với chăm chỉ làm việc và nỗ lực học hỏi, tích lũy kinh nghiệm để nâng cao tay nghề, anh Huy còn học thêm ngoại ngữ để có thể giao tiếp tốt với đồng nghiệp, quản lý nước ngoài. Hiện nay, anh Huy làm kỹ thuật tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Luxshare ICT (Khu công nghiệp Vân Trung) với mức lương 30 triệu đồng/tháng.

Các doanh nghiệp FDI đã mang lại cơ hội lao động trong môi trường quốc tế cho rất nhiều người lao động Bắc Ninh và các tỉnh lân cận với mức thu nhập bình quân cao hơn mặt bằng chung cả nước, ước tính khoảng hơn 8 triệu đồng/người/tháng. Trong môi trường làm việc ấy, người lao động có cơ hội học hỏi kinh nghiệm lao động quốc tế. Đồng thời, tự mình ý thức được tầm quan trọng của việc học tập nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật, ngoại ngữ. Chính vì vậy, những năm gần đây, số người trong độ tuổi lao động của tỉnh được đào tạo nghề ngày càng tăng. Tỷ lệ lao động qua đào tạo toàn tỉnh hiện đạt 80%, trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35,9%.

Phát huy tối đa lợi thế

Song song với phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư, tỉnh luôn quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực. Công tác quản lý, hỗ trợ quan hệ lao động luôn được Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo thực hiện để xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức cho người lao động và người sử dụng lao động về pháp luật lao động và quan hệ lao động.

Bên cạnh thực hiện chính sách chung của Nhà nước, tỉnh xây dựng chính sách riêng để tạo điều kiện đẩy mạnh việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và ngành công nghiệp bán dẫn; đầu tư mạng lưới cơ sở dạy nghề để đào tạo nghề, nâng cao chất lượng lao động. Đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tham gia liên kết đào tạo nhân lực kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, AI.

Bên cạnh đó, tỉnh có hệ thống trung tâm giới thiệu việc làm hiện đại có chức năng thu thập thông tin và phân tích thị trường lao động, có hệ thống thông tin chia sẻ cụ thể về nhu cầu của các doanh nghiệp FDI, tạo điều kiện cho người lao động tham khảo, từ đó đặt ra mục tiêu đào tạo cho bản thân và dễ dàng tìm kiếm vị trí việc làm phù hợp.

Hiệu quả xuất khẩu lao động tại chỗ đã thấy rõ. Tuy nhiên, hoạt động này trong thực tế cũng còn một số bất cập. Các doanh nghiệp FDI thu hút phần lớn lao động phổ thông, làm công việc đơn giản như lắp ráp các chi tiết thiết bị trong dây chuyền, trong đó lao động nữ chiếm đa số. Chị Hà Thị Hoa, sinh năm 2001 ở xã Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa đang làm công nhân trong một doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện tử tại Khu công nghiệp VSIP với thu nhập bình quân từ 7 đến 10 triệu đồng. Theo chị Hoa, mức thu nhập này rất tốt so với việc sản xuất nông nghiệp tại quê nhà. Chị Hoa cho biết, do không có trình độ chuyên môn và không biết ngoại ngữ nên lương của chị thấp hơn so với những người có tay nghề và ngoại ngữ trong cùng công ty. Để có thêm tích lũy gửi về cho gia đình, chị cần cù làm việc, không tham gia các hoạt động xã hội và hạn chế về quê để tiết kiệm chi phí. Chị rất mong muốn được tăng ca bởi trong những ngày này, chị được công ty hỗ trợ thêm suất ăn, trả lương cao hơn, lại giảm được khoản tiền điện phải chi trả tại phòng trọ.

Trong các khu công nghiệp có không ít trường hợp như chị Hoa, chủ yếu là lao động phổ thông từ tỉnh khác đến Bắc Ninh tìm việc. Trước thực tế đó, tỉnh đã có nhiều chỉ đạo đối với các cơ quan chức năng, nhất là hệ thống công đoàn quan tâm tổ chức các hoạt động xã hội nhằm nâng cao đời sống cả về vật chất và tinh thần cho người lao động.

Để tiếp tục khai thác hiệu quả giá trị xuất khẩu lao động tại chỗ, thời gian tới công tác đào tạo nâng cao tay nghề và trình độ ngoại ngữ cho người lao động cần được tiếp tục quan tâm hơn nữa. Đồng thời, người lao động cũng cần được nâng cao hơn nữa nhận thức về quan hệ lao động, về pháp luật để họ có khả năng thích ứng tốt, mang lại thu nhập cao trên chính quê hương.