Từ 1/7/2025, xã Ngọc Thiện được thành lập trên cơ sở sáp nhập 5 đơn vị hành chí: Ngọc Thiện, Ngọc Châu, Song Vân, Ngọc Vân và Việt Ngọc. Việc sáp nhập mở ra nhiều dư địa phát triển, song địa bàn rộng, dân số đông cũng đặt ra áp lực lớn đối với công tác quản lý, đặc biệt là nhiệm vụ giảm nghèo bền vững. Vì vậy, ngay sau khi kiện toàn tổ chức bộ máy, UBND xã xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025 được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Lao động nông thôn ở xã Ngọc Thiện có việc làm nhờ nghề ương cá giống.

Từ thực tiễn địa bàn rộng, dân cư đông, đối tượng rà soát lớn, xã Ngọc Thiện xác định việc rà soát năm nay đòi hỏi sự tập trung cao và quy trình chặt chẽ hơn. Thực hiện Kế hoạch số 121/KH-UBND ngày 1/11/2025 của UBND tỉnh Bắc Ninh, xã đã sớm xây dựng kế hoạch rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ làm nông nghiệp – lâm nghiệp – ngư nghiệp có mức sống trung bình; đồng thời kiện toàn Ban Chỉ đạo và phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng thành viên.

Nông dân xã Ngọc Thiện phát triển chăn nuôi thủy sản.

Theo chuẩn nghèo đa chiều hiện hành, hộ nghèo khu vực nông thôn là hộ có thu nhập từ 1.500.000 đồng/người/tháng trở xuống và thiếu hụt từ 3 chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản trở lên; hộ cận nghèo có thu nhập tương tự nhưng thiếu hụt dưới 3 chỉ số; hộ có mức sống trung bình có thu nhập từ 1.500.000 – 2.250.000 đồng/người/tháng. Những quy định rõ ràng này là căn cứ quan trọng để bảo đảm tính khách quan trong rà soát, nhất là khi địa phương quán triệt tinh thần không giao chỉ tiêu số hộ nghèo cho từng thôn, tránh tình trạng áp đặt hoặc chạy theo thành tích.

Đi liền với việc ban hành kế hoạch, xã Ngọc Thiện tổ chức tập huấn cho đội ngũ rà soát viên, thống nhất phương pháp điều tra, cách xác định thu nhập và đánh giá mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản theo hướng dẫn của cấp trên. Điều này giúp quá trình rà soát ở từng thôn được thực hiện đúng quy trình, đồng bộ, bảo đảm khách quan, minh bạch. Sau khi các thôn hoàn tất danh sách ban đầu, Ban Chỉ đạo xã tiến hành kiểm tra chéo, trong đó tập trung vào các trường hợp có đơn đề nghị hoặc hộ có biến động về điều kiện kinh tế - xã hội. UBND xã thành lập 5 tổ công tác trực tiếp thẩm định tại những địa bàn có kết quả rà soát với tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cao. Qua thẩm định, xã đã điều chỉnh đưa ra khỏi danh sách một số trường hợp, từ đó phản ánh đúng thực trạng đời sống của từng hộ.

Song song với các bước rà soát, UBND xã yêu cầu các thôn, khu dân cư tăng cường tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của công tác rà soát; tránh tình trạng e ngại, không hợp tác hoặc khai báo thiếu trung thực. Lực lượng chuyên môn từ Phòng Kinh tế xã cũng phối hợp với các ban ngành và ban quản lý thôn trực tiếp đến từng hộ để nắm bắt thu nhập, điều kiện sống, từ đó hạn chế tối đa việc đánh giá chủ quan.

Ông Nguyễn Văn Hưng, Trưởng phòng Kinh tế xã Ngọc Thiện, chia sẻ: "Để công tác rà soát chặt chẽ, đúng quy định, chúng tôi về từng thôn hướng dẫn phương pháp, cách làm; đồng thời lập nhóm Zalo chung để tiếp nhận, giải đáp vướng mắc. Các tổ công tác báo cáo tiến độ hằng ngày, từ đó kịp thời tham mưu Chủ tịch UBND xã chỉ đạo xử lý các khó khăn phát sinh. Thống kê bước đầu, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của xã giảm sâu so với trước”.

Đáng mừng là, nhiều thôn như: Trại Mới, Trung Đồng, Bãi Dinh, Hoàng Vân, Tam Bình… sau nhiều năm phấn đấu đến nay không còn hộ nghèo. Những con số này cho thấy hiệu quả rõ nét của việc triển khai chính sách an sinh xã hội kết hợp với nỗ lực tự vươn lên của người dân. Năm nay, toàn xã có 45 hộ làm đơn xin thoát nghèo, tập trung ở các thôn: Suối Chính, Núi Ính, Vân Lập, Hội Phú, Đồng Khanh, Ải, Bãi Dinh, Trại Mới, Trung Đồng… Đây là tín hiệu cho thấy sự chuyển biến tích cực trong ý thức vươn lên thoát nghèo của người dân.

Theo lãnh đạo UBND xã, kinh nghiệm đạt được kết quả trên là do trong quá trình thực hiện chính sách giảm nghèo, cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị xã hội đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân. Cùng với đó, nhiều chính sách trợ lực hỗ trợ cây, con giống, vốn vay ưu đãi, giúp xây nhà, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho thành viên trong gia đình đã phát huy hiệu quả, trở thành điểm tựa cho các gia đình không ngừng cố gắng, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tân Mai