Nếu kiến trúc được xem là khung xương của công trình thì nội thất chính là linh hồn, nơi người ta cảm nhận được nhịp sống, văn hóa và tâm thế của thời đại. Bởi vậy, việc giải thưởng này duy trì một hạng mục riêng cho thiết kế nội thất không chỉ là sự ghi nhận mang tính kỹ thuật mà còn khẳng định vị thế của nghề trong tổng thể sáng tạo kiến trúc.

Tham dự Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2024-2025 có 27 công trình tranh tài ở hạng mục kiến trúc nội thất. Đây là những công trình xuất sắc, đã giành nhiều giải thưởng về nội thất trong và ngoài nước khác. Hội đồng giám khảo, với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế, đã ghi nhận nhiều xu hướng mới mẻ. Ban tổ chức trao thưởng cho 5 công trình (1 vàng, 1 bạc và 3 đồng). Các công trình dự thi không chỉ thể hiện kỹ thuật xuất sắc mà còn hiển lộ rõ tinh thần Việt trong cách lựa chọn vật liệu, trong nhịp điệu không gian và trong mối giao hòa giữa thiên nhiên với con người. Có thể nói, trong hai năm 2024-2025, lĩnh vực thiết kế nội thất Việt Nam cho thấy sức trưởng thành về tư duy sáng tạo và bản lĩnh hội nhập.

Giải vàng duy nhất thuộc về khách sạn Grand Mercure Hanoi (kiến trúc sư (KTS) Lê Trương, KTS Nguyễn Hoàng Đức, KTS Trần Ngọc Anh và các cộng sự)-một thiết kế được giới chuyên môn đánh giá là mang đến góc nhìn mới mẻ cho ngành nội thất Việt Nam. Không chạy theo lối xa hoa hay phô diễn vật liệu, nhóm tác giả chọn cách kể chuyện bằng ngôn ngữ của biểu tượng, của cây lúa và hạt thóc, những hình ảnh thân thuộc của văn minh lúa nước được chuyển hóa thành chất liệu thẩm mỹ giàu sức gợi.

Từ sảnh đón, phòng nghỉ đến các chi tiết nội thất, mọi yếu tố đều hướng về sự giao hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và cảm xúc, gợi lại tinh thần Đông Dương trong diện mạo hiện đại. Công trình cho thấy nội thất Việt hoàn toàn có thể đạt tới chiều sâu triết lý và bản sắc mà không cần nương tựa vào phong cách ngoại lai. Quan trọng hơn, nó mở ra một hướng tiếp cận mới khi thiết kế nội thất không chỉ là nghệ thuật sắp đặt vật chất mà còn là hành trình khôi phục ký ức và truyền tải tinh thần văn hóa Việt trong không gian đương đại.

Thiết kế nội thất theo xu hướng xanh cũng được tôn vinh, điển hình là giải đồng cho thiết kế nội thất nhà hàng Pizza 4P’s tại trung tâm thương mại Lotte Tây Hồ Hà Nội do Văn phòng kiến trúc ODDO thực hiện. Những phế liệu được thu gom từ các nhà hàng khác trong hệ thống Pizza 4P’s, qua bàn tay sáng tạo của các thợ thủ công đã biến thành những bức tường, sàn nhà, vách ngăn và rèm cửa độc đáo. Công trình đã thành công khi đưa thủ công mỹ nghệ của Việt Nam kết hợp nét sắc sảo từ ẩm thực phương Tây và lối kiến trúc hiện đại.

Khách sạn Grand Mercure Hanoi đoạt giải vàng thiết kế nội thất Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2024-2025. Ảnh: ĐINH HẰNG

KTS Nguyễn Đức Trung (Văn phòng kiến trúc ODDO) cho biết: "Dự án tận dụng tối đa các nguồn vật liệu địa phương như gỗ, tre, nứa, giấy dó... góp phần bảo tồn và tôn vinh giá trị văn hóa thủ công lâu đời của người Việt. Thực hiện công trình này, chúng tôi có cơ hội hợp tác cùng các nghệ sĩ thị giác. Họ đã sáng tạo hệ thống đèn trần trang trí dành riêng cho nhà hàng từ túi ni lông tái chế và giấy dó truyền thống”.

Qua từng kỳ trao Giải thưởng Kiến trúc quốc gia 2024-2025, có thể thấy sự chuyển dịch tinh tế trong cách nhìn của giới thiết kế nội thất. Nếu trước đây, nhiều tác phẩm thiên về mô phỏng phong cách ngoại lai thì những năm gần đây, xu hướng trở về với chất liệu Việt, với cấu trúc không gian truyền thống được diễn giải theo ngôn ngữ hiện đại ngày càng rõ nét. Tư duy về không gian nội thất Việt đang chuyển từ sự phô trương sang việc khơi gợi cảm giác cân bằng, tĩnh tại và khả năng mang đến những giải pháp bền vững. Giải thưởng Kiến trúc quốc gia, vì thế, trở thành điểm tựa để những nhà thiết kế nội thất, nhất là người trẻ tự tin hơn trong hành trình sáng tạo. Mỗi công trình được vinh danh là một minh chứng rằng nghề thiết kế nội thất Việt Nam đang dần định hình ngôn ngữ riêng-một ngôn ngữ của sự tiết chế, sâu sắc và nhân văn./.