Diễn xướng quan họ trên thuyền

  • Cập nhật: Thứ sáu, 8/8/2025 | 12:00:00 AM

Không như nhiều loại hình dân ca thường chỉ có một vài làn điệu cơ bản với hình thức diễn xướng mang tính đơn tuyến, dân ca quan họ phát triển phong phú cùng hàng trăm làn điệu và đa dạng không gian diễn xướng. Trong đó, hát thuyền phát triển thành một hình thức trình diễn hấp dẫn trong đời sống văn hóa đương đại.

Diễn xướng quan họ trên thuyền đang trở thành sản phẩm văn hóa du lịch có thương hiệu của Bắc Ninh.
Diễn xướng quan họ trên thuyền đang trở thành sản phẩm văn hóa du lịch có thương hiệu của Bắc Ninh.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa quan họ Lê Danh Khiêm, hát quan họ trên thuyền thuộc hình thức hát hội, là lối hát giao duyên giữa các bọn quan họ trong dịp hội làng. Đó là một trong bốn hình thức diễn xướng cơ bản của quan họ truyền thống, cùng với hát thờ, hát canh và hát chúc mừng, mỗi hình thức đều có lề lối, quy chuẩn riêng. Hát thuyền thường chỉ sử dụng các giọng lẻ, giọng vặt với những làn điệu mang nội dung gần gũi, liên quan đến sông nước như: "Ngồi tựa mạn thuyền”, "Lênh đênh đôi ba chiếc thuyền kề”, "Gọi đò"…

Ngày nay, hình thức hát quan họ trên thuyền đã được sân khấu hóa phù hợp với xu thế thưởng thức mới. Thay vì hát đối đáp truyền thống, các tiết mục thường được dàn dựng như một chương trình nghệ thuật gồm đơn ca, song ca, tốp ca có nhạc đệm, ánh sáng và thiết kế sân khấu lung linh. Thuyền biểu diễn trước kia là thuyền thúng mộc mạc, thì nay được thay bằng thuyền tôn có trang trí rồng phượng. Điều đáng ghi nhận là dù thay đổi hình thức, giá trị cốt lõi của quan họ vẫn được gìn giữ.

Từ tháng 8/2017, tỉnh Bắc Ninh (cũ) đã triển khai và duy trì chương trình diễn xướng dân ca quan họ trên thuyền, định kỳ vào các dịp lễ, Tết tại khu vực trung tâm phường Kinh Bắc. Đây là bước đi cụ thể nhằm đưa di sản hòa vào đời sống đô thị, phục vụ nhu cầu văn hóa của người dân, đồng thời xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, thu hút khách trong nước và quốc tế.

Cùng với việc biểu diễn định kỳ, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh còn liên tục dàn dựng các chương trình nghệ thuật theo chủ đề, gắn với các sự kiện lớn, các dịp lễ, Tết, hội hè… Ngoài ra, vào mùng Một và ngày Rằm hằng tháng, tại hồ Vua Bà (khu Viêm Xá, phường Kinh Bắc), Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh đều đặn tổ chức biểu diễn quan họ trên thuyền, tạo không gian thưởng thức nghệ thuật miễn phí, phục vụ cộng đồng và du khách.

Theo Báo BNĐT

Các tin khác
Ông Vũ Văn Kim (thứ tư từ phải sang), Chủ tịch Hội Chiến sĩ cách mạng bị bắt tù đày tỉnh Bắc Ninh chia sẻ về những năm tháng  bị tù đày ở Côn Đảo.

Từ miền quê Quan họ giàu truyền thống văn hiến đến “địa ngục trần gian” Côn Đảo, hành trình của những người con Kinh Bắc mang theo lòng yêu nước, lý tưởng cách mạng và niềm tin son sắt vào ngày đất nước độc lập đang được tái hiện xúc động qua gần 300 tư liệu, hình ảnh tại Bảo tàng Bắc Ninh số 1.

Khán giả tham quan không gian trưng bày các tác phẩm tại triển lãm.

Tại triển lãm Mỹ thuật khu vực II Đồng bằng sông Hồng lần thứ 30 năm 2026, Hội đồng nghệ thuật đã lựa chọn và trao giải thưởng cho các tác giả có tác phẩm xuất sắc. Tỉnh Bắc Ninh có 1 tác phẩm được trao giải B và 1 tác phẩm được trao giải Khuyến khích.

BTC trao giải cho các đơn vị xuất sắc

Hướng tới kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 – 19/8/2026) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2026), ngày 16/8/2026, UBND phường Yên Dũng tổ chức Hội diễn Nghệ thuật quần chúng năm 2026.

Các nghệ sĩ nhiếp ảnh sáng tác tại làng Diềm (phường Kinh Bắc).

Một bức ảnh, bức tranh, bản nhạc, bài viết hay chương trình biểu diễn đều là kết tinh thời gian, công sức, trí tuệ và dấu ấn riêng của người sáng tạo. Tuy nhiên, trong môi trường số, nguy cơ tác phẩm bị sao chép, sử dụng trái phép khá phổ biến. Vì vậy, nâng cao nhận thức, tôn trọng, bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trong sáng tác, khai thác, sử dụng tác phẩm là yêu cầu cần thiết.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
Thời sự