Diễn xướng quan họ trên thuyền

  • Cập nhật: Thứ sáu, 8/8/2025 | 12:00:00 AM

Không như nhiều loại hình dân ca thường chỉ có một vài làn điệu cơ bản với hình thức diễn xướng mang tính đơn tuyến, dân ca quan họ phát triển phong phú cùng hàng trăm làn điệu và đa dạng không gian diễn xướng. Trong đó, hát thuyền phát triển thành một hình thức trình diễn hấp dẫn trong đời sống văn hóa đương đại.

Diễn xướng quan họ trên thuyền đang trở thành sản phẩm văn hóa du lịch có thương hiệu của Bắc Ninh.
Diễn xướng quan họ trên thuyền đang trở thành sản phẩm văn hóa du lịch có thương hiệu của Bắc Ninh.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa quan họ Lê Danh Khiêm, hát quan họ trên thuyền thuộc hình thức hát hội, là lối hát giao duyên giữa các bọn quan họ trong dịp hội làng. Đó là một trong bốn hình thức diễn xướng cơ bản của quan họ truyền thống, cùng với hát thờ, hát canh và hát chúc mừng, mỗi hình thức đều có lề lối, quy chuẩn riêng. Hát thuyền thường chỉ sử dụng các giọng lẻ, giọng vặt với những làn điệu mang nội dung gần gũi, liên quan đến sông nước như: "Ngồi tựa mạn thuyền”, "Lênh đênh đôi ba chiếc thuyền kề”, "Gọi đò"…

Ngày nay, hình thức hát quan họ trên thuyền đã được sân khấu hóa phù hợp với xu thế thưởng thức mới. Thay vì hát đối đáp truyền thống, các tiết mục thường được dàn dựng như một chương trình nghệ thuật gồm đơn ca, song ca, tốp ca có nhạc đệm, ánh sáng và thiết kế sân khấu lung linh. Thuyền biểu diễn trước kia là thuyền thúng mộc mạc, thì nay được thay bằng thuyền tôn có trang trí rồng phượng. Điều đáng ghi nhận là dù thay đổi hình thức, giá trị cốt lõi của quan họ vẫn được gìn giữ.

Từ tháng 8/2017, tỉnh Bắc Ninh (cũ) đã triển khai và duy trì chương trình diễn xướng dân ca quan họ trên thuyền, định kỳ vào các dịp lễ, Tết tại khu vực trung tâm phường Kinh Bắc. Đây là bước đi cụ thể nhằm đưa di sản hòa vào đời sống đô thị, phục vụ nhu cầu văn hóa của người dân, đồng thời xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, thu hút khách trong nước và quốc tế.

Cùng với việc biểu diễn định kỳ, Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh còn liên tục dàn dựng các chương trình nghệ thuật theo chủ đề, gắn với các sự kiện lớn, các dịp lễ, Tết, hội hè… Ngoài ra, vào mùng Một và ngày Rằm hằng tháng, tại hồ Vua Bà (khu Viêm Xá, phường Kinh Bắc), Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh đều đặn tổ chức biểu diễn quan họ trên thuyền, tạo không gian thưởng thức nghệ thuật miễn phí, phục vụ cộng đồng và du khách.

Theo Báo BNĐT

Các tin khác
Pháo hoa trên bầu trời Hà Nội.

Hà Nội tổ chức 3 điểm bắn pháo hoa, tại khu vực trước Bưu điện Hà Nội, phường Hoàn Kiếm; khu vực tuyến phố Quảng Khánh giáp trực tiếp Hồ Tây, phường Tây Hồ; khu vực hồ Văn Quán, phường Hà Đông.

Học viên tham dự lớp truyền dạy hát then - đàn tính.

Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến du lịch Bắc Ninh vừa tổ chức truyền dạy hát then - đàn tính cho gần 40 học viên là hạt nhân văn nghệ của các câu lạc bộ hát then - đàn tính đến từ các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số, như: Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam, Lạng Giang, Yên Thế…

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội khép lại với nhiều dấu ấn qua các tiết mục nghệ thuật đặc sắc.

Lễ hội khép lại nhưng hành trình kết nối vẫn tiếp tục. Những câu chuyện được hình thành tại Hà Nội sẽ tiếp tục lan tỏa, mang theo hình ảnh một Việt Nam giàu bản sắc đến với bạn bè năm châu.

Lễ rước văn, rước bộ từ chùa Côn Sơn về đền Nguyễn Trãi. Ảnh: THIỆN TÍN

Trong không gian linh thiêng của “Tháng Tám giỗ Cha”, Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa thu năm 2026 không chỉ tưởng niệm các anh hùng dân tộc mà còn đánh dấu sự kiện công bố bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc. Không gian lễ hội được mở rộng, công tác quản lý và tổ chức lễ hội được nâng tầm hòa vào dòng chảy di sản thế giới.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
Thời sự