Nét thanh lịch làng Diềm

  • Cập nhật: Thứ hai, 3/11/2025 | 2:02:25 PM

Viêm Xá xưa có tên nôm là làng Diềm, là “cái nôi” Thủy tổ quan họ. Ngày nay, khu phố Viêm Xá thuộc phường Kinh Bắc (Bắc Ninh). Nơi đây còn gìn giữ và phát huy nhiều nét văn hoá đặc sắc.

Người dân Viêm Xá trong ngày hội truyền thống của khu phố.
Người dân Viêm Xá trong ngày hội truyền thống của khu phố.

Viêm Xá có đền thờ Thuỷ tổ quan họ, gọi là đền Vua Bà. Tương truyền, bà là con gái của vua Hùng, tài sắc hơn người. Trong một lần đi du xuân thưởng ngoạn, thấy Viêm Xá sơn thuỷ hữu tình, bà liền lưu lại, gây dựng cuộc sống, mở mang phong tục, giáo hoá dân lành. Bà còn dạy cho dân những lời ca, điệu hát để động viên mọi người hăng say làm lụng. Từ những bài ca đơn sơ được trau chuốt dần trở thành làn điệu quan họ. Để nhớ ơn công lao của bà, dân làng Diềm lập đền thờ gọi là đền Vua Bà.

Ngày nay, trong tiến trình đô thị hoá mạnh mẽ nhưng khu phố Viêm Xá vẫn giữ được không gian đặc trưng của nông thôn đồng bằng Bắc Bộ với cây đa, bến nước, sân đình, hệ thống chùa chiền, cổng làng, nhà cổ... Nơi đây có hệ thống di sản văn hóa đặc trưng của không gian văn hóa quan họ như: Đền thờ Vua Bà - Thủy tổ của quan họ; nhà chứa - không gian văn hóa cộng đồng đặc thù của người quan họ; Đền Cùng - Giếng Ngọc thờ Ngọc Dung công chúa và Thủy Tiên công chúa; Đình Diềm thờ Đức thánh Tam Giang được xây dựng từ năm 1692, có bức cửa võng được công nhận là Bảo vật quốc gia...

Nét đặc trưng của người Viêm Xá chính là giọng nói với âm sắc đặc biệt, hơi nặng hơn so với cư dân các làng khác trong vùng. Thế nhưng, khi người Viêm Xá cất lên câu ca quan họ với đầy đủ các yếu tố kỹ thuật đặc trưng "vang, rền, nền, nẩy” thì lại vô cùng say đắm, cuốn hút lòng người. Điều đó có lẽ xuất phát từ đặc trưng của quan họ - lời ca của những người dân chân chất như hạt lúa củ khoai lớn lên từ đồng đất quê hương.

Hát quan họ phục vụ bà con nhân dân tại Hồ Vua Bà, khu phố Viêm Xá.

Đền Cùng - Giếng Ngọc là điểm di tích luôn tấp nập du khách đến dâng hương, vãn cảnh vào mùng một, ngày rằm, nhất là dịp đầu xuân. Đến đây, mọi người đều cư xử văn minh, nói năng nhẹ nhàng, tuyệt nhiên không có hiện tượng chèo kéo du khách gửi xe, mua hàng hoá hay cúng thuê. Lực lượng tự quản do bà con địa phương cử ra, túc trực ngoài di tích để hướng dẫn du khách gửi xe đúng chỗ. Trong sân di tích, các cụ cao niên tổ chức bán đồ lễ, viết sớ cho du khách tại khu vực quy định với giá cả phải chăng, phong thái lịch sự. Những du khách chưa biết về cách thức hành lễ sẽ được các cụ túc trực ở nhà đền hướng dẫn tận tình.

Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng khu phố Viêm Xá Nguyễn Văn Tý bộc bạch với chúng tôi: "Cư dân Viêm Xá vốn chân chất, thật thà, hay lam hay làm và rất tự hào về truyền thống làng Thủy tổ quan họ cùng hệ thống di tích lịch sử văn hóa đặc sắc. Chi bộ lãnh đạo các tổ chức đoàn thể tập hợp nhân dân đoàn kết, xây dựng nếp sống, môi trường văn hóa, nhất là trong việc bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa”. Có lẽ, chính điều đó đã định hình "thương hiệu” văn hóa đặc sắc riêng có của đất và người Viêm Xá đối với du khách thập phương.

Theo Báo BNĐT

Các tin khác
Học viên tham dự lớp truyền dạy hát then - đàn tính.

Trung tâm Văn hóa và Xúc tiến du lịch Bắc Ninh vừa tổ chức truyền dạy hát then - đàn tính cho gần 40 học viên là hạt nhân văn nghệ của các câu lạc bộ hát then - đàn tính đến từ các địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số, như: Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam, Lạng Giang, Yên Thế…

Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội khép lại với nhiều dấu ấn qua các tiết mục nghệ thuật đặc sắc.

Lễ hội khép lại nhưng hành trình kết nối vẫn tiếp tục. Những câu chuyện được hình thành tại Hà Nội sẽ tiếp tục lan tỏa, mang theo hình ảnh một Việt Nam giàu bản sắc đến với bạn bè năm châu.

Lễ rước văn, rước bộ từ chùa Côn Sơn về đền Nguyễn Trãi. Ảnh: THIỆN TÍN

Trong không gian linh thiêng của “Tháng Tám giỗ Cha”, Lễ hội Côn Sơn, Kiếp Bạc mùa thu năm 2026 không chỉ tưởng niệm các anh hùng dân tộc mà còn đánh dấu sự kiện công bố bộ nhận diện thương hiệu Di sản thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc. Không gian lễ hội được mở rộng, công tác quản lý và tổ chức lễ hội được nâng tầm hòa vào dòng chảy di sản thế giới.

Nghi lễ diễu hành rước lễ, dâng lễ vật bánh chưng, bánh dày, hoa quả, đặc sản Nam Bộ lên Quốc Tổ Hùng Vương trong dịp Giỗ tổ 2026.

Cục Nghệ thuật biểu diễn vừa có Thư ngỏ về hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026, kêu gọi các đơn vị nghệ thuật, tổ chức, doanh nghiệp, nghệ sĩ, nhà sáng tạo trên cả nước xây dựng, tổ chức các chương trình, hoạt động nghệ thuật thiết thực, chất lượng, phục vụ đông đảo công chúng.

Xem các tin đã đưa ngày:
Tin trong: Chuyên mục này Mọi chuyên mục
 
Thời sự