Giá trị nổi bật

Hải Phòng là vùng đất hội tụ nhiều trầm tích văn hóa - lịch sử. 5/12 di tích trên địa bàn thành phố góp mặt trong quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận, mang giá trị toàn cầu, minh chứng cho sức sống bền bỉ của Thiền phái Trúc Lâm và sự lan tỏa văn hóa Đại Việt.

Chùa Côn Sơn gắn liền với tên tuổi danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi, đồng thời là trung tâm Phật giáo đời Trần. Chùa Thanh Mai gắn với vị Tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm - Pháp Loa. Đền Kiếp Bạc là nơi tôn vinh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn - vị tướng kiệt xuất thế giới. Động Kính Chủ, "Nam thiên đệ lục động”, sở hữu hệ thống văn khắc đá độc đáo, phản ánh đời sống tín ngưỡng và học thuật qua nhiều thế kỷ. Chùa Nhẫm Dương được coi là "thủy tổ” nghề in mộc bản, nơi lưu giữ những ván khắc kinh Phật, mở ra truyền thống in ấn cổ truyền của dân tộc.

Bà Nguyễn Thị Thùy Liên, Trưởng Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc khẳng định: "5 di tích của thành phố Hải Phòng với giá trị văn hoá vật thể, phi vật thể đặc sắc, có vai trò quan trọng góp phần tạo nên câu chuyện di sản mang giá trị nổi bật toàn cầu, khẳng định tính toàn vẹn, xác thực của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc”.

Niềm vui được UNESCO công nhận lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Ông Nguyễn Văn Dũng, người dân phường Trần Hưng Đạo chia sẻ: "Tôi gắn bó với di tích Côn Sơn và Kiếp Bạc từ nhỏ. Nay những di tích này được vinh danh di sản thế giới, tôi càng tự hào và ý thức trách nhiệm gìn giữ di sản cho con cháu.”

Không chỉ giàu giá trị văn hóa, các di tích còn hấp dẫn bởi cảnh quan hùng vĩ. Chị Phạm Thùy Linh, du khách từ thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ: "Tôi ấn tượng với không gian thanh tịnh ở Côn Sơn, xúc động khi được nghe kể về Hưng Đạo Đại Vương tại Kiếp Bạc. Đó là niềm tự hào dân tộc".

Du khách chiêm ngưỡng bảo vật quốc gia tại chùa Thanh Mai - 1 trong 5 di tích thuộc di sản trên đất Hải Phòng.

Kết nối di sản

Hải Phòng hiện có gần 3.000 di tích, trong đó 5 di tích vừa được UNESCO vinh danh giữ vai trò nổi bật. Để phát huy giá trị, bên cạnh công tác bảo tồn và trùng tu, việc quảng bá di sản cần được đẩy mạnh, đặc biệt thông qua các lễ hội.

Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2025 sắp diễn ra, là lễ hội đầu tiên sau khi các di tích này được UNESCO vinh danh. Vì vậy, lễ hội năm nay mang ý nghĩa quan trọng, được nâng tầm quy mô tổ chức. Chủ tịch UBND thành phố Lê Ngọc Châu nhấn mạnh: "Lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2025 không chỉ tôn vinh công lao các bậc tiền nhân, quảng bá giá trị di sản được UNESCO ghi danh, mà còn góp phần khẳng định vị thế Hải Phòng là điểm đến văn hóa, du lịch hấp dẫn, giàu bản sắc trong khu vực và cả nước”.

Để phát huy giá trị của di sản, thì 5 di tích này cũng cần có sự kết nối. Vì vậy, tại lễ hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2025 sẽ giới thiệu sản phẩm du lịch mới theo ba chủ đề: "Một hành trình - 5 điểm đến”, "Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” và "Khám phá di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc”. Đây là nét mới, bước đi quan trọng để tạo sự kết nối giữa 5 di tích, từ đó mở rộng liên kết với những điểm đến, di tích khác trên địa bàn thành phố, hình thành không gian di sản thống nhất và giàu sức lan tỏa.

Thực tế cho thấy, sự kết nối di sản không dừng ở phạm vi một địa phương. Trong suốt 12 năm chuẩn bị hồ sơ, Quảng Ninh - Bắc Ninh - Hải Phòng luôn đồng hành, phối hợp chặt chẽ. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trần Thị Hoàng Mai nhấn mạnh: việc quần thể di tích được ghi danh không chỉ tăng cường liên kết vùng, xây dựng không gian di sản thống nhất mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng sẽ tham mưu UBND thành phố phối hợp cùng Quảng Ninh, Bắc Ninh triển khai nhiều giải pháp thiết thực, từ hoàn thiện hạ tầng giao thông, dịch vụ du lịch, ứng dụng công nghệ số đến nâng tầm các lễ hội. Cùng với đó là chính sách khuyến khích đầu tư hợp lý, tránh thương mại hóa quá mức, giữ gìn sự linh thiêng vốn có của di sản.

Sự hài hòa giữa bảo tồn và phát triển chính là chìa khóa để di sản tỏa sáng. Với vị thế điểm nối trung tâm trong quần thể di sản thế giới, Hải Phòng sẽ tiếp tục khẳng định vai trò, góp phần đưa di sản quê hương hòa vào dòng chảy văn hóa nhân loại.