Bài học từ những bình luận thiếu kiểm chứng

Có những dòng bình luận được viết ra chỉ trong vài giây khi người dùng bức xúc hoặc muốn thể hiện quan điểm trước một thông tin vừa đọc, nhưng có thể kéo theo những hệ lụy ngoài đời thực. Ngày 6/9, bà N.T.H. (sinh năm 1967), trú tại tổ dân phố Mao Lại, phường Phương Liễu được Công an phường mời làm việc về bình luận mang tính tiêu cực, kích động trên Facebook dưới một bài viết có nội dung xuyên tạc tình hình an ninh, trật tự. Tại cơ quan công an, bà H. thừa nhận bình luận xuất phát từ tâm lý bức xúc khi đọc thông tin chưa được kiểm chứng và nhận thức pháp luật còn hạn chế.

Tại xã Kiên Lao, ông N.V.L. (sinh năm 1972), trú tại thôn Hố Bông bình luận dưới bài viết của người khác với nội dung xúc phạm lực lượng công an. Làm việc với cơ quan công an, ông L. thừa nhận bình luận không có căn cứ, sai sự thật và tự nguyện gỡ bỏ. Ông bị xử phạt vi phạm hành chính với số tiền 5 triệu đồng.

Không chỉ bình luận khi chưa kiểm chứng thông tin, việc tạo dựng và chia sẻ hình ảnh không có thật cũng có thể dẫn đến vi phạm pháp luật. Anh Nguyễn Văn H. (sinh năm 1996), ở xã Hợp Thịnh, đăng tải trên Facebook hình ảnh "sân thóc nổ thành bỏng”, kèm dòng trạng thái gây chú ý. Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định hình ảnh được tạo bằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm thu hút sự chú ý và tăng lượt tương tác. Công an xã Hợp Thịnh ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính anh H. 7,5 triệu đồng. Anh H. thừa nhận hành vi, gỡ bỏ nội dung và cam kết không tái phạm.

Theo Trung úy Hà Văn Tùng, cán bộ Tổ An ninh, Công an phường Phượng Sơn, từ đầu năm 2026 đến nay, Công an phường đã phát hiện, xác minh 11 vụ việc liên quan đến vi phạm trên không gian mạng. Trong đó, 4 trường hợp bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 30 triệu đồng; 7 trường hợp được gọi hỏi, giáo dục, răn đe và yêu cầu cam kết không vi phạm. Các vụ việc chủ yếu có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân, tổ chức và đăng tải thông tin sai sự thật.

Xử lý những hành vi thiếu chuẩn mực

Từ livestream chửi bới, thách thức nhau đến đăng tải clip cổ súy bạo lực hoặc đánh bạc, một số cá nhân lợi dụng mạng xã hội để gây chú ý, kiếm lượt tương tác. Trước thực trạng này, lực lượng công an tăng cường nắm tình hình, xác minh và xử lý hành vi vi phạm.

Lê Thanh Ngọc (sinh năm 1989) ở phường Lục Nam thường được biết đến với biệt danh Ngọc "Rambo” là một trường hợp được cơ quan chức năng làm rõ. Đầu tháng 10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã triệu tập nhóm người của Ngọc để làm rõ hành vi dàn dựng, đăng tải hình ảnh, video có nội dung cổ súy bạo lực, lối sống giang hồ và hoạt động băng nhóm. Mở rộng vụ án, cơ quan điều tra đã khởi tố Ngọc cùng 5 đối tượng khác về hành vi tổ chức đánh bạc và đánh bạc. Ngọc có tiền án về tội "Bắt giữ người trái pháp luật” năm 2021. Năm 2022, đối tượng này tiếp tục vi phạm, bị Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao xử phạt về hành vi quảng cáo đánh bạc trái phép.

Một vụ việc khác liên quan đến Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (tức Vua Quạt) cho thấy những cuộc đấu khẩu trên mạng có thể dẫn tới vi phạm ngoài đời thực. Xuất phát từ mâu thuẫn khi livestream, các cá nhân nhiều lần phát trực tiếp, chửi bới, đăng tải thông tin sai sự thật để thu hút lượt xem. Nguyễn Văn Hợi và Hồ Văn Khoa còn đến Công ty trách nhiệm hữu hạn KF FAN của Trần Đình Tiệp tại Bắc Ninh để tiếp tục livestream, gây rối trật tự công cộng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Bắc Ninh đã khởi tố các cá nhân liên quan về những tội danh tương ứng, trong đó có "Gây rối trật tự công cộng” và "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Vụ án đang được tiếp tục điều tra, làm rõ.

Từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng thành phố đã phát hiện, xử lý khoảng 1 nghìn đối tượng phát tán nội dung tiêu cực, xấu độc, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong đó hơn 100 đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền gần 1 tỷ đồng. Công an thành phố đồng thời phát hiện, khởi tố, điều tra gần 200 vụ án với khoảng 400 bị can liên quan đến tội phạm sử dụng công nghệ cao. Thực tế này cho thấy, vi phạm trên không gian mạng diễn biến phức tạp, với nhiều hình thức khác nhau, từ phát tán thông tin sai sự thật, xuyên tạc, kích động đến các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản...

Thận trọng trước thông tin xấu độc

Bên cạnh xử lý vi phạm, lực lượng công an chú trọng tuyên truyền, giáo dục để người dân nhận diện thông tin sai lệch và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm. Từ đầu năm đến nay, Tiểu ban An ninh mạng thành phố tổ chức gần 30 hội nghị tuyên truyền, đăng hàng trăm bài viết cảnh báo thủ đoạn lừa đảo. Đồng thời biên tập, chia sẻ gần 130 nghìn tin, bài và vận động gần 200 lượt người có ảnh hưởng trên mạng xã hội lan tỏa thông tin tích cực. Các hoạt động đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân khi tham gia tương tác trên không gian mạng.

Tại phường Phượng Sơn, việc kết hợp xử lý nghiêm với tuyên truyền, giáo dục là giải pháp được đơn vị triển khai tích cực nhằm hạn chế vi phạm và xây dựng môi trường mạng lành mạnh. Chị T.T.H. từng vi phạm về đăng tải thông tin không đúng sự thật. Sau khi được cán bộ công an tuyên truyền về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin, chị đã nhận thức rõ về vi phạm. Giờ đây, chị biết cách nhận diện những trang, nhóm thường đăng tải thông tin sai để thận trọng hơn khi tiếp nhận và tương tác trên mạng xã hội. Từ bài học của chính mình, chị H nhận thấy mỗi người cần cân nhắc trước khi đăng tải, chia sẻ, bởi những nội dung được đăng tải trên mạng vẫn có thể kéo theo trách nhiệm ngoài đời thực.

Gắn phong trào "Bình dân học vụ số” với công tác bảo đảm an ninh mạng, Công an xã Yên Thế chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng sử dụng các nền tảng số, đồng thời trang bị kiến thức nhận diện thông tin xấu độc, các thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội.

Từ việc phổ cập kỹ năng số đến nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, lực lượng công an hướng tới xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, khuyến khích người dân sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, không đăng tải, lan truyền thông tin sai sự thật hoặc nội dung vi phạm pháp luật.