Cây cam, bưởi được người dân huyện Lục Ngạn đưa vào trồng từ những năm 2000. Với đôi tay khéo léo, tinh thần lao động cần cù, sáng tạo của người dân cùng định hướng phát triển đúng đắn của huyện, đến nay loại cây này đã khẳng định được chất lượng, thương hiệu.
Theo cơ quan chức năng huyện Lục Ngạn, năm nay, diện tích cam, bưởi tại địa phương đạt hơn 4,2 nghìn ha (tương đương năm 2023). Do ảnh hưởng của bão số 3 và hoàn lưu, nhiều nhà vườn bị thiệt hại nặng (hơn 2 nghìn ha). Tuy nhiên, vẫn còn không ít vườn cam, bưởi cho năng suất, chất lượng cao và hiện bắt đầu cho thu hoạch. Các xã có diện tích cam, bưởi lớn như: Phượng Sơn, Hồng Giang, Thanh Hải, Quý Sơn, Trù Hựu, Tân Quang, Tân Mộc, Kiên Lao… Hiện nay, thị trường tiêu thụ cam, bưởi chủ yếu vẫn là các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Nam Định, Bắc Ninh, thị trường phía Nam, xuất khẩu sang thị trường Nga và một số nước Liên minh châu Âu (EU).
Nhờ được sản xuất theo hướng hữu cơ nên chất lượng sản phẩm cam, bưởi Lục Ngạn được nâng cao.
Mùa này, bên cạnh đường vào thôn Cống (xã Kiên Lao) là những vườn cam, bưởi trĩu cành, vàng óng, tỏa hương thơm ngát. Vườn cam rộng 5 ha được trồng theo hướng hữu cơ của hộ ông Trịnh Sư Hòa có nhiều cây cho đến vài trăm quả, vỏ mỏng, cùi thơm, vị ngọt thanh mát. Dự kiến năm nay, gia đình ông Hòa thu 300 tấn cam các loại, thu nhập khoảng 9 tỷ đồng.
Giữa tiết trời hanh hao, chủ nhà thân thiện, xởi lởi mang đĩa cam vừa thu hoạch mời khách. Ông Hòa kể: "Năm nào vườn cam của gia đình tôi cũng đón nhiều đoàn khách do huyện giới thiệu hoặc các công ty du lịch, hợp tác xã (HTX) kết nối đưa đến tham quan. Gia đình chuẩn bị đầy đủ bàn ghế, phục vụ nước uống miễn phí và không thu vé vào vườn. Du khách có thể thoải mái đi dạo chụp ảnh và lựa chọn những quả tươi ngon để thưởng thức cũng như mua về làm quà. Hiện đã có một số công ty lữ hành, HTX liên hệ, khảo sát để kết nối đưa khách đến thăm vườn”.
Vườn bưởi trĩu quả của gia đình ông Nguyễn Văn Hữu, thôn Xẻ Cũ, xã Thanh Hải.
Tiếp nối thành công của những năm trước, năm nay, hộ ông Nguyễn Văn Hữu, thôn Xẻ Cũ, xã Thanh Hải có thêm mùa vàng bội thu. Vườn bưởi 10 ha của gia đình ông dự kiến cho thu hoạch hơn 200 tấn quả, thu nhập hàng tỷ đồng. Theo ông Hữu, bưởi được sản xuất theo hướng hữu cơ, đạt tiêu chuẩn, chất lượng cao nên tiêu thụ khá thuận lợi, giá bán cao hơn so với mọi năm. Dịp này thương nhân tại nhiều tỉnh, thành phố về tận vườn tìm hiểu và thu mua sản phẩm mang đi tiêu thụ. Hầu như ngày nào cũng có khách liên hệ đặt lịch đến thăm quan, chụp ảnh trải nghiệm.
Năm nay, sản lượng cam, bưởi của Lục Ngạn đạt khoảng 33 nghìn tấn quả.
Đến Lục Ngạn mùa này, du khách không chỉ được tham quan những vườn quả trĩu quả, thưởng thức trái ngọt đầu mùa tại vườn mà còn được thỏa sức chụp ảnh, lưu lại những bức hình đẹp giữa thiên nhiên, cây trái. Để tạo điểm nhấn tại vườn quả, ông Hữu đã đầu tư chỉnh trang sân, vườn, bố trí điểm dừng chân cho du khách... Gia đình ông thu phí đối với du khách vào tham quan, trải nghiệm với mức 30 nghìn đồng/người.